بی بی سی:
پنج سال از روزی که این مردان و زنان کنار هم ایستادند تا توافق هستهای بین ایران و کشورهای 1+5 را اعلام کنند، میگذرد. توافقی که دولت حسن روحانی آن را شاهکلید حل مشکلات اقتصاد ایران میدانست. سؤال این است که چقدر برجام وضع اقتصاد ایران را بهتر کرد.
برای یافتن پاسخ، پنج شاخص مهم شامل رشد اقتصادی، تجارت خارجی، نرخ بیکاری، تورم و سطح رفاه را از چهار سال قبل از برجام تا چهار سال بعد از آن بررسی کردهایم.
تولید ناخالص داخلی ایران
آمارهای بانک مرکزی ایران نشان میدهد در چهار سال پیش از برجام، اقتصاد ایران با رکود مواجه بوده و میزان تولید ناخالص داخلی ایران (به قیمتهای ثابت ۱۳۹۰) از ۶۳۶ هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۰ به ۵۹۵ هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۴ کاهش یافته است.
در دو سال بعد از توافق هستهای، اقتصاد ایران شاهد رشد سریعی بود، به طوری که تولید ناخالص داخلی با تقریباً ۱۷ درصد افزایش نسبت به ۱۳۹۴، به ۶۹۴ هزار میلیارد تومان رسید.
ولی در دو سال اخیر رشد اقتصادی منفی شده و تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۹۸ به ۶۱۴ هزار میلیارد تومان رسید. به عبارت دیگر حجم کل اقتصاد ایران چهار سال بعد از برجام، کمتر از چهار سال قبل از توافق هستهای بود.
خبر بد این است که صندوق بینالمللی پول انتظار دارد اقتصاد ایران امسال شش درصد دیگر آب برود. اگر این پیشبینی محقق شود، تولید ناخالص داخلی به ۵۷۷ هزار میلیارد تومان کاهش پیدا میکند که پایینترین رقم از سال ۱۳۸۵ است و به این معنی است که اقتصاد ایران در ۱۵ سال عملاً رشدی نکرده است.
تجارت خارجی ایران
آمارهای گمرک ایران نشان میدهد که ایران در چهار سال قبل از برجام، سالانه حدود پنجاه میلیارد دلار واردات داشته است و این رقم در چهار سال بعد از برجام، کمی کاهش یافته است.
در مقابل صادرات ایران که در چهار سال قبل از برجام به طور متوسط حدود ۳۱ میلیارد دلار در سال بوده، در چهار سال بعد از برجام رشد قابل ملاحظهای داشته و به حدود ۴۴ میلیارد دلار در سال رسیده است.
در نتیجه کاهش واردات و افزایش صادرات، تراز تجارت خارجی ایران بهبود قابل توجهی داشته از منفی ۱۹ میلیارد دلار در سال ۱۳۹۰ تا ۱۳۹۳، به منفی سه میلیارد دلار در سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۳۹۸ رسیده است.
برو به آدرس
نظرات