بی بی سی:

حسام محبوبی

«پرنده‌ای که سفر کرده بود،
گفت به ابر:
تو ای پرندۀ آزاد!
به آشیانۀ من گر ترا افتاد گذار،
به این نشانه که باغی‌ست در میان قفس
به شاخه‌ای که در آن آشیانه‌ای خالی‌ست
سلام من برسان ...»

نعمت میرزازاده، متخلص به م. آزرم، شاعر، عضو کانون نویسندگان ایران و استاد پیشین دانشگاه، یکشنبه،۱۳ بهمن ۱۴۰۴ در ۸۷ سالگی در پاریس درگذشت.

کارشناسان ادبی ایران او را جزو شاعران اجتماعی این کشور می‌دانند که بخش بزرگی از زندگی و فعالیت ادبی‌اش را در بستر تحولات پرتنش ایران سپری کرد.

او در بیش از شش دهه فعالیت ادبی، چندین مجموعه شعر و آثار پژوهشی از خود برجا گذاشت.

این شاعر خراسانی به ویژه از قالب‌های کلاسیک چون قصیده برای بیان سیاسی و اجتماعی بهره برد و با وجود علاقه‌اش به سنت ریشه‌دار شعر فارسی و زبان نمادین شعر کهن، شعر نو نیز ‌سرود.

به نظر می‌رسد که همین دغدغه‌های سیاسی و اجتماعی برایش هزینه‌ساز شد: پیش از انقلاب به زندان رفت و پس از آن تبعید شد.

آزرم در تمام عمر، هرگز از سرودن شعر دست نشست و به همین دلیل، آثارش از نظر بررسی سیر تاریخی حافظه فرهنگی ایرانیان اهمیت دارد.

از تولد در مشهد تا اولین زندان

نعمت میرزازاده اول اسفند ۱۳۱۷ در مشهد و در خانواده‌ای با تبار سیاسی به دنیا آمد.

پدربزرگ مادری‌اش، معروف به آقا شیخ حسین تهرانی، از نمایندگان دوره اول مجلس شورای ملی ایران، در جریان به توپ بستن مجلس در زمان محمدعلی شاه قاجار زخمی شد و به خراسان پناه آورد و در آنجا با میرزای سرابی، دبیر کمیته حزب دموکرات خراسان آشنا شد.

پسر میرزای سرابی، در بیست سالگی تصمیم داشت برای تحصیل به فرانسه برود اما با معصومه، دختر چهارده پانزده ساله آقا شیخ حسین تهرانی ازدواج کرد. نعمت، پنجمین فرزند این ازدواج بود.

پانزده ساله و دانش‌آموز یکی از دبیرستان‌های مشهد بود که فضای سیاسی کشور به دلیل وقایع مربوط به ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ ملتهب شد. او بعدا در کتاب «چگونه شاعر شدید؟»، در گفت‌وگو با رحمت بنی‌اسدی، گفت: «حکومت مصدق، مشروطیت دوم بود و برای من، که از یک خانواده با ارث و میراث مشروطیت برخاسته بودم، مسئله خیلی حساس بود.»

در نوجوانی عضو سازمان دانش‌آموزی حزب ایران و هم‌زمان به شعر و ادبیات علاقه‌مند شد: «هنوز سیکل اول دبیرستان را تمام نکرده، شاهنامه را تمام خوانده بودم. حافظ را از حفظ بودم.»

برو به آدرس