طرحی از Emad Hajjaj

مجتبی خامنه‌ای؛ بازیگر پشت‌ پرده «نظام»

بی بی سی: مجتبی خامنه‌ای، متولد ۱۳۴۸، دومین فرزند در میان شش فرزند علی خامنه‌ای است. در میان پسران و دختران او، مجتبی، حتی پیش از آنکه به عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی انتخاب شود، بیشتر از همه در معرض توجه رسانه‌های داخل و خارج ایران قرار داشته است.

مهم‌ترین دلیل این توجه، روایت‌ها و خبرهای غیررسمی است که در پی انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸، در مورد احتمال نامزدی مجتبی خامنه‌ای برای جانشینی پدرش منتشر شد. دلیل دیگر توجه رسانه‌ای به دومین پسر علی خامنه‌ای، افشاگری‌هایی بوده که از ۱۳۸۴ به بعد، راجع به «دخالت پشت پرده» او در موضوعات حساس سیاسی و امنیتی صورت گرفته‌اند.

اتهام «سوء‌استفاده» از جایگاه پدر

با شروع اعتراضات خیابانی به نتایج مناقشه‌برانگیز انتخابات ۱۳۸۸، برای اولین بار نام مجتبی خامنه‌ای، به عنوان نامزد احتمالی رهبری آینده، در فضای عمومی مطرح شد. در آن مقطع، شعارهایی از قبیل «مجتبی بمیری، رهبری رو نبینی» در برخی از تجمعات اعتراضی پایتخت سر داده شد که در رسانه‌ها بازتابی گسترده‌ داشت.

چند ماه بعد از انتخابات ۱۳۸۸، خبر آغاز تدریس خارج فقه مجتبی خامنه‌ای، باعث افزایش گمانه‌زنی راجع به بلندپروازی‌های سیاسی او شد.

تدریس این سطح از دروس فقهی، لازمه رسیدن به درجات بسیار بالا در سلسله مراتب روحانیت شیعه است. طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی، رهبر باید «صلاحیت‏ علمی‏ لازم‏ برای‏ افتاء در ابواب‏ مختلف‏ فقه» داشته باشد. به عبارت دیگر او باید نه فقط در بعضی از زمینه‌ها، که در همه زمینه‌های فقهی مجتهد باشد.

در آبان ۱۳۸۸، سایت اصول‌گرای جهان‌نیوز، در خبری اختصاصی از جلسات تدریس مجتبی خامنه‌ای، مکان برگزاری کلاس‌های او را دفتر رهبر جمهوری اسلامی در قم اعلام کرد. جهان‌نیوز نوشت که وقتی این خبر به بعضی از مراجع تقلید شیعه رسیده، گفته‌اند که مجتبی «در حد تدریس درس سطح خارج نیست» و این کار ناشی از «سوء‌استفاده» او از جایگاه پدرش است. این رسانه در دفاع از فرزند رهبر مدعی شد: «افرادی كه پای درس وی حاضر شده‌اند، از تسلط او بر مباحث فقهی اظهار شگفتی می‌كنند.»

اعلام شروع تدریس خارج فقه مجتبی خامنه‌ای، تنها حدود ۱۰ سال از زمان شروع تحصیلاتش‌ در حوزه علمیه قم فاصله داشت. برای مقایسه، قابل ذکر است که روح‌الله خمینی، حدود ۲۵ سال بعد از شروع تحصیل در حوزه قم، تدریس درس خارج فقه را شروع کرده بود >>>