Farhad Zand: بدون تردید یکی از مهمترین آثار دوران هخامنشی مجموعه پاسارگاد است که شامل سه کاخ و بناهای وابسته به اون تله تخت آرامگاه کوروش زندان سلیمان .و‌مجموعه ای که در گذشت زمان ۷۰ درصد آثارش رو از دست داده  ولی اهمیت اون کاسته نشده به خاطر همون آثاری که برجا مونده و ما با شیوه معماری اوایل دوره هخامنشی آشنا میشیم.

یکی از این آثار این مجموعه کاخ اختصاصی که باستان شناسی که در اینجا کاوش کرد یعنی استنا اسمش رو گذاشت کاخ پی.

این کاخ حدود ۳۲۰۰ مترمربع است و یکی از مهمترین چیزهایی که این کاخ در مقابل خودش داره، چهارباغ ایرانی است .آبنماها و الگویی که در تمام ادوار تاریخی حتی تا پس از اسلام هم این الگو رو در باغ‌های ایرانی می‌بینیم کاخ دارای یک تالار ستون داره ۳۰ ستونی هست یعنی شش ردیف در پنج ردیف بخشی از این ستون ها دارای یعنی بخشش که امروز نیست از چوب استفاده شده بوده و چوب رو روش گچ کشیده بودند و نقاشی کرده بودند که بقایاش توی کاوش های باستان شناسی به دست آمده. ایوانی داره که این ایوان گسترده است رو به طرف باغ ایوان ستوندار که  یک مکان ویژه  گ برای شاه و اطرافیانش  داره که در این ایوان بنشینند