دادبان:

۲۴ ژانویه، روز جهانی وکلای در معرض خطر، یادآور وضعیت وکلایی است که تنها به دلیل انجام وظیفه حرفه‌ای خود، با تهدید، تعقیب و زندان روبه‌رو می‌شوند. در ایران، وکیل مدافع نه فقط نماینده حقوقی متهم، بلکه اغلب آخرین مانع در برابر سرکوب عریان است. به همین دلیل، فشار بر وکلای حقوق بشری در سال‌های اخیر به‌طور کم‌سابقه‌ای افزایش یافته است.

در هفته‌های اخیر و همزمان با موج تازه سرکوب پس از اعتراضات سراسری، گزارش‌های متعددی از بازداشت و احضار وکلای حقوق بشری منتشر شده است.

بازداشت شیما قوشه و محمدهادی جعفرپور در روزهای اخیر نشان می‌دهد نهادهای امنیتی به‌طور هدفمند به سراغ حلقه دفاع حقوقی بازداشت‌شدگان رفته‌اند. حذف وکلا از چرخه دادرسی، مسیر پرونده‌سازی، اعتراف‌گیری اجباری و صدور احکام سنگین را هموار می‌کند.

وکلای حقوق بشری در ایران به این دلیل در معرض خطر دائمی هستند که از متهمان سیاسی، معترضان، زندانیان عقیدتی و قربانیان شکنجه دفاع می‌کنند. آنها با ثبت شکنجه، افشای نقض دادرسی عادلانه و پیگیری حقوق قربانیان، روایت رسمی حاکمیت را به چالش می‌کشند. همین نقش، آنها را به یکی از اهداف اصلی دستگاه سرکوب تبدیل کرده است.

در ساختاری که قوه قضاییه استقلالی از نهادهای امنیتی ندارد، وکیل مستقل نه به‌عنوان رکن دادرسی عادلانه، بلکه به‌عنوان «مانع» تلقی می‌شود. تعقیب کیفری وکلای مدافع به دلیل انجام وظایف حرفه‌ای، نقض صریح اصول بنیادین حقوقی و حتی قوانین داخلی ایران است. اما در عمل، وکالت در پرونده‌های حقوق بشری به فعالیتی پرخطر بدل شده است.

۲۴ ژانویه فرصتی است برای یادآوری این واقعیت که بدون وکیل مستقل، سخن گفتن از عدالت بی‌معناست. حمایت از وکلای در معرض خطر، حمایت از حق دفاع، حق دادرسی عادلانه و کرامت انسانی است. سکوت در برابر فشار بر وکلا، به معنای هموار کردن مسیر سرکوب و بی‌پناه گذاشتن شهروندان در برابر قدرت عریان است.

برو به آدرس