هرانا:

طی هشت روز گذشته دستکم ۲۲۲ نقطه در ۷۸ شهر از ۲۶ استان کشور شاهد برگزاری اعتراضات بوده است. همچنین در جریان این رویدادها دست کم ۹۹۰ شهروند بازداشت و دستکم ۲۰ تن از معترضان جان خود را از دست داده‌اند.

جغرافیای اعتراضات

بر اساس اطلاعات به‌روزشده و تجمیعی، در هشت روز گذشته دست‌کم ۲۲۲ نقطه در ایران شاهد اعتراضات، تجمعات خیابانی یا اعتصابات صنفی بوده‌اند. این اعتراضات مجموعاً در ۲۶ استان کشور گزارش شده و طی این مدت، ۱۷ دانشگاه نیز صحنه تحرکات اعتراضی دانشجویان بوده‌اند.

در شبانه‌روز گذشته دست کم ۲۰ شهر، شهرهای شیراز، زرقان، قزوین، جوین، یزد، بندرعباس، بیرجند، بهبهان، کرج، سورشجان، ساری، تهران، گچساران، محلات، خرم آباد، شاهرود، لیکک، هفشجان، دورود، مرودشت، تبریز، کرمانشاه، سامان، یاسوج، نورآباد ممسنی، مشهد، مهدی شهر (سنگ سر)، لاهیجان، مشکان، رودسر، نیشابور و بوشهر شاهد تظاهرات خیابانی، تجمعات اعتراضی، اعتصابات صنفی، تجمعات دانشجویی و همچنین شکل‌گیری جو امنیتی در برخی مناطق بوده‌اند.

بررسی پراکندگی جغرافیایی اعتراضات نشان می‌دهد که این تحرکات صرفاً محدود به کلان‌شهرها نبوده و شهرهای کوچک‌تر و مناطق مختلف کشور را نیز دربر گرفته است؛ امری که بیانگر گسترش افقی اعتراضات و مشارکت لایه‌های متنوع اجتماعی در این موج اعتراضی است.

جان‌باختگان و مصدومان

بر اساس اطلاعات به‌روزشده هرانا، مرگ دست‌کم ۲۰ نفر در جریان اعتراضات هشت‌روزه محرز شده است. یک تن از جان باختگان وابسته به نیروهای امنیتی-انتظامی بوده است. همچنین تاکنون ۵۱ مورد مصدومیت شهروندان ثبت شده است. مجروحیت هایی که عمدتا ناشی از اصابت گلوله های ساچمه ای و پلاستیکی بوده.

در تکمیل گزارشات روزهای گذشته هرانا، بررسی های میدانی جدید این نهاد حقوق بشری جان باختن رضا عظیم‌زاده، مهدی امامی‌پور، لطیف کریمی، سروش سلیمانی، رسول کدیوریان، رضا کدیوریان، حسین ربیعی و امیرمحمد کوهکن را تایید می کند.

همچنین هرانا گزارشات نگران کننده ای از ضرب و جرح ناصر رضائی آهنگرانی، وکیل دادگستری، توسط نیروهای امنیتی شامگاه شنبه ۱۳ دی ماه، در جریان اعتراضات خرم‌آباد دریافت کرده است.

خبرگزاری کردپا نیز که اخبار مناطق کردنشین را پوشش می‌دهد، از زخمی شدن دستکم ۳۰ نفر در جریان اعتراضات روز گذشته ملکشاهی خبر داد.

شیوه‌های اعتراض و شعارها

بررسی ویدیوها و گزارش‌های راستی‌آزمایی‌شده نشان می‌دهد که اعتراضات روز هشتم، مشابه روزهای پیشین، فاقد یک محور واحد بوده و طیفی متنوع از مطالبات را پوشش داده است. شعارهای سر داده‌شده در تجمعات، از مطالبات معیشتی و اقتصادی تا انتقاد از شیوه حکمرانی، محدودیت‌های آزادی‌های فردی و اجتماعی و مطالبه عدالت را در بر می‌گیرد.

هرانا، در چارچوب مأموریت حقوق‌بشری خود، تمرکز گزارش‌دهی را بر شعارها و مطالباتی قرار می‌دهد که به‌طور مستقیم با نقض یا مطالبه حقوق بشر، آزادی‌های اساسی و حقوق مدنی شهروندان مرتبط هستند. استمرار این مطالبات در نقاط مختلف کشور، بیانگر عمق نارضایتی‌ها و همپوشانی مطالبات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در بستر اعتراضات جاری است.

برخورد نیروهای انتظامی–امنیتی و جزئیات خشونت

در روز هشتم اعتراضات سراسری، گزارش‌ها و ویدیوهای منتشرشده همچنان از تداوم فضای امنیتی و به‌کارگیری ابزارهای سرکوب از سوی نیروهای انتظامی–امنیتی برای جلوگیری از شکل‌گیری یا گسترش تجمعات اعتراضی حکایت دارد. تصاویر منتشرشده از شهرهای مختلف، برخوردهای خشونت‌آمیز، تیراندازی، استفاده از گاز اشک‌آور و بازداشت معترضان را نشان می‌دهد.

از سوی دیگر، صداوسیما ویدیویی از اعترافات اجباری شهروندی که متهم به آتش‌سوزی یکی از ماموران بوده منتشر کرده است، ویدیویی که مشخص نیست تحت چه شرایطی ضبط شده است.

در کنار این موارد، روایت‌های رسمی ارائه‌شده از سوی مقامات محلی درباره برخی جان‌باختگان با تردید شاهدان عینی و گزارش‌های غیررسمی مواجه شده و جزئیات مربوط به نحوه وقوع این موارد همچنان در دست بررسی و راستی‌آزمایی قرار دارد.

برو به آدرس